ผลการตรวจสุขภาพบอกอะไรบ้าง
เข้าใจผลการตรวจสุขภาพของพนักงาน วิธีอ่านค่าผลตรวจ และการจัดการเมื่อพบความผิดปกติ
ค่าผลตรวจพื้นฐานที่ควรรู้
Common Test Results Interpretation
ความดันโลหิต
ปกติ: <120/80 mmHg
เฝ้าระวัง: 120-139/80-89 mmHg
ควรปรับพฤติกรรม ลดเค็ม ออกกำลังกาย
ผิดปกติ: ≥140/90 mmHg
ควรพบแพทย์เพื่อประเมินและรักษา
น้ำตาลในเลือด (FBS)
ปกติ: 70-100 mg/dL
เบาหวานแฝง: 100-125 mg/dL
เสี่ยงสูง ควรควบคุมอาหาร ออกกำลังกาย
เบาหวาน: ≥126 mg/dL
ต้องพบแพทย์เพื่อรักษาโดยเร็ว
คอเลสเตอรอล (Lipid Profile)
Total Cholesterol
ปกติ: <200 | เฝ้าระวัง: 200-239 | สูง: ≥240 mg/dL
LDL (ไขมันเลว)
ปกติ: <100 | เฝ้าระวัง: 100-159 | สูง: ≥160 mg/dL
HDL (ไขมันดี)
ดี: >60 | พอใช้: 40-60 | ต่ำ: <40 mg/dL
Triglyceride
ปกติ: <150 | เฝ้าระวัง: 150-199 | สูง: ≥200 mg/dL
Triglyceride สูงเพิ่มความเสี่ยงโรคหัวใจ มักเกิดจากอาหารหวาน มัน แอลกอฮอล์
การทำงานของตับ (Liver Function)
ALT (SGPT)
ปกติ: 7-56 U/L | สูง = ตับอักเสบ ไขมันพอกตับ
AST (SGOT)
ปกติ: 10-40 U/L | สูง = ตับหรือหัวใจมีปัญหา
ALP (Alkaline Phosphatase)
ปกติ: 44-147 U/L | สูง = ท่อน้ำดีอุดตัน โรคกระดูก
GGT (Gamma-GT)
ชาย: 8-61 U/L | หญิง: 5-36 U/L | สูง = แอลกอฮอล์ ไขมันพอกตับ
Total Bilirubin
ปกติ: 0.1-1.2 mg/dL | สูง = ดีซ่าน ตับ/ท่อน้ำดีมีปัญหา
Albumin
ปกติ: 3.5-5.0 g/dL | ต่ำ = ตับสร้างโปรตีนได้น้อย ขาดสารอาหาร
การทำงานของไต (Kidney Function)
BUN (Blood Urea Nitrogen)
ปกติ: 7-20 mg/dL | สูง = ไตทำงานลดลง ขาดน้ำ กินโปรตีนมาก
Creatinine
ชาย: 0.7-1.3 | หญิง: 0.6-1.1 mg/dL | สูง = ไตกรองของเสียได้น้อยลง
eGFR (Estimated GFR)
ปกติ: >90 mL/min/1.73m² | ต่ำ = ไตเสื่อม
Uric Acid
ชาย: 3.5-7.2 | หญิง: 2.5-6.0 mg/dL | สูง = เสี่ยงเกาต์ นิ่วไต
ระยะโรคไตเรื้อรัง (CKD Stage):
Stage 1: eGFR ≥90 • Stage 2: 60-89 • Stage 3: 30-59
Stage 4: 15-29 (รุนแรง) • Stage 5: <15 (ไตวาย ต้องฟอกไต)
ความสมบูรณ์ของเลือด (CBC)
Hemoglobin (Hb)
ชาย: 13.5-17.5 | หญิง: 12-16 g/dL | ต่ำ = โลหิตจาง
Hematocrit (Hct)
ชาย: 40-54% | หญิง: 36-48% | สัดส่วนเม็ดเลือดแดง
WBC (White Blood Cell)
ปกติ: 4,500-11,000 /µL | สูง = ติดเชื้อ | ต่ำ = ภูมิคุ้มกันอ่อนแอ
Platelet (เกล็ดเลือด)
ปกติ: 150,000-400,000 /µL | ผิดปกติ = เลือดออกง่ายหรือลิ่มเลือด
RBC (Red Blood Cell)
ชาย: 4.5-5.5 ล้าน | หญิง: 4.0-5.0 ล้าน/µL
ต่อมไทรอยด์ (Thyroid Function)
TSH
ปกติ: 0.4-4.0 mIU/L
TSH สูง (ไทรอยด์ต่ำ)
อ้วนง่าย เหนื่อยล้า ผมร่วง หนาวง่าย
TSH ต่ำ (ไทรอยด์เป็นพิษ)
ใจสั่น น้ำหนักลด หงุดหงิดง่าย เหงื่อออกมาก
Free T4 & Free T3
Free T4: 0.8-1.8 ng/dL | Free T3: 2.3-4.2 pg/mL
ตรวจปัสสาวะ (Urinalysis)
Protein
ปกติ: Negative | พบ = ไตรั่ว โรคไต
Glucose
ปกติ: Negative | พบ = เบาหวาน น้ำตาลสูงมาก
Blood
ปกติ: Negative | พบ = นิ่ว ติดเชื้อ เนื้องอก
WBC/Leukocyte
ปกติ: Negative | พบ = ติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ
pH & Specific Gravity
pH: 4.5-8.0 | Specific Gravity: 1.005-1.030
การตีความผล X-Ray และ EKG
Imaging & Cardiac Tests
Chest X-ray
Normal
ปอดและหัวใจปกติ ไม่พบความผิดปกติ
Cardiomegaly
หัวใจโต อาจเกิดจากความดันโลหิตสูงหรือโรคหัวใจ
Pulmonary Nodule
ก้อนเล็กในปอด ต้องติดตามหรือตรวจเพิ่มเติม
Pleural Effusion
น้ำในช่องเยื่อหุ้มปอด ต้องหาสาเหตุและรักษา
EKG (คลื่นไฟฟ้าหัวใจ)
Normal Sinus Rhythm
จังหวะหัวใจปกติ 60-100 ครั้ง/นาที
Sinus Tachycardia
หัวใจเต้นเร็ว >100 ครั้ง/นาที อาจเกิดจากเครียด ไข้ หรือคาเฟอีน
Atrial Fibrillation (AF)
หัวใจห้องบนเต้นผิดจังหวะ เสี่ยงลิ่มเลือด ต้องรักษา
ST-T Changes
การเปลี่ยนแปลงของคลื่น อาจบ่งชี้ภาวะขาดเลือดของหัวใจ
สารบ่งชี้มะเร็ง (Tumor Markers)
Cancer Screening Markers
⚠️ หมายเหตุสำคัญ: การตรวจพบค่าสูงไม่ได้หมายความว่าเป็นมะเร็ง ต้องตรวจเพิ่มเติมและพบแพทย์เพื่อยืนยัน
AFP (Alpha-fetoprotein)
ค่าปกติ: <10 ng/mL
เกี่ยวข้องกับ: มะเร็งตับ, มะเร็งอัณฑะ/รังไข่ (germ cell)
ค่าสูงจากสาเหตุอื่น: ตับอักเสบเรื้อรัง, ตับแข็ง, หญิงตั้งครรภ์
💡 แนะนำ: ผู้มีความเสี่ยงมะเร็งตับควรตรวจทุก 6 เดือน ร่วมกับ Ultrasound
CEA (Carcinoembryonic Antigen)
ค่าปกติ: <5 ng/mL
(ผู้สูบบุหรี่อาจสูงกว่าเล็กน้อย)
เกี่ยวข้องกับ: มะเร็งลำไส้ใหญ่, ปอด, ตับอ่อน, กระเพาะอาหาร, เต้านม
ค่าสูงจากสาเหตุอื่น: สูบบุหรี่, ลำไส้อักเสบ, ตับแข็ง, แผลในกระเพาะ
⚠️ ใช้ติดตามการรักษามะเร็งลำไส้ใหญ่ ไม่แนะนำใช้คัดกรองในคนทั่วไป
PSA (Prostate Specific Antigen)
เฉพาะผู้ชาย
ค่าปกติ: <4 ng/mL
เฝ้าระวัง: 4-10 ng/mL (gray zone)
เกี่ยวข้องกับ: มะเร็งต่อมลูกหมาก
ค่าสูงจากสาเหตุอื่น: ต่อมลูกหมากโต (BPH), ต่อมลูกหมากอักเสบ
💡 ผู้ชาย 50+ ควรตรวจร่วมกับตรวจทางทวารหนัก (DRE)
CA 125
ค่าปกติ: <35 U/mL
เกี่ยวข้องกับ: มะเร็งรังไข่ (non-mucinous), มะเร็งมดลูก, มะเร็งตับอ่อน
ค่าสูงจากสาเหตุอื่น: เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่, ตั้งครรภ์, ตับแข็ง, ประจำเดือน
💡 ใช้ติดตามการรักษา ควรตรวจร่วมกับ Ultrasound ทางช่องคลอด
CA 19-9
ค่าปกติ: <37 U/mL
เกี่ยวข้องกับ: มะเร็งตับอ่อน, มะเร็งท่อน้ำดี (Cholangiocarcinoma), มะเร็งกระเพาะอาหาร
ค่าสูงจากสาเหตุอื่น: ตับอ่อนอักเสบ, ตับแข็ง, นิ่วในถุงน้ำดี, ท่อน้ำดีอุดตัน
⚠️ หากสูงมากควรตรวจ CT scan ช่องท้อง
CA 15-3
ค่าปกติ: <30 U/mL
เกี่ยวข้องกับ: มะเร็งเต้านม (โดยเฉพาะระยะแพร่กระจาย)
ค่าสูงจากสาเหตุอื่น: เนื้องอกเต้านมชนิดไม่ร้าย, โรคตับ
⚠️ ไม่แนะนำใช้คัดกรองระยะแรก ใช้ติดตามการรักษาและการกลับเป็นซ้ำ
โลหะหนัก 14 ชนิด ตามมาตรฐานอาชีวอนามัยไทย
Heavy Metals Screening (14 Types)
🔴 ตะกั่ว (Lead - Pb)
ตรวจจาก: เลือด (Blood Lead Level)
BEI: <10 µg/dL (ประชาชน) / <20 µg/dL (ผู้ปฏิบัติงาน)
แหล่งสัมผัส: แบตเตอรี่, สี, บัดกรี, โรงหลอมโลหะ
อาการพิษ: โลหิตจาง, ปวดท้อง, ปลายประสาทอักเสบ, ไตเสื่อม, สมองเสื่อม (เด็ก)
📅 ควรตรวจ: ทุก 6-12 เดือน สำหรับผู้สัมผัส
⚪ แคดเมียม (Cadmium - Cd)
ตรวจจาก: เลือด และ/หรือ ปัสสาวะ
BEI: เลือด <5 µg/L / ปัสสาวะ <2 µg/g creatinine
แหล่งสัมผัส: แบตเตอรี่ NiCd, ชุบโลหะ, สี, พลาสติก, ข้าวจากพื้นที่ปนเปื้อน
อาการพิษ: ไตเสื่อม, กระดูกพรุน (อิไต-อิไต), มะเร็งปอด
📅 ควรตรวจ: ทุก 6-12 เดือน สำหรับผู้สัมผัส
💧 ปรอท (Mercury - Hg)
ตรวจจาก: ปัสสาวะ (Inorganic) / เลือด (Methylmercury)
BEI: ปัสสาวะ <5 µg/g creatinine / เลือด <10 µg/L
แหล่งสัมผัส: หลอดไฟฟลูออเรสเซนต์, เหมืองทอง, ปลาทะเลบางชนิด, ครีมหน้าขาวผิดกฎหมาย
อาการพิษ: สั่น, ระบบประสาทส่วนกลางผิดปกติ, ไตเสียหาย, ปากอักเสบ
📅 ควรตรวจ: ทุก 6-12 เดือน สำหรับผู้สัมผัส
⚠️ สารหนู (Arsenic - As)
ตรวจจาก: ปัสสาวะ
BEI: <35 µg/L (ปัสสาวะ)
แหล่งสัมผัส: ยาฆ่าแมลง, เซมิคอนดักเตอร์, น้ำบาดาลบางพื้นที่, ยาแผนโบราณบางชนิด
อาการพิษ: ผิวหนังคล้ำ/หนา, ปลายประสาทอักเสบ, มะเร็งผิวหนัง/ปอด/กระเพาะปัสสาวะ
📅 ควรตรวจ: ทุก 6-12 เดือน สำหรับผู้สัมผัส
🔷 โครเมียม (Chromium - Cr)
ตรวจจาก: ปัสสาวะ
BEI: <25 µg/L (สิ้นสุดกะ)
แหล่งสัมผัส: ชุบโครเมียม, เชื่อมสแตนเลส, ฟอกหนัง, สีและสารกันสนิม
อาการพิษ: แผลในจมูก, หลอดลมอักเสบ, มะเร็งปอด (Cr6+)
⚫ แมงกานีส (Manganese - Mn)
ตรวจจาก: เลือด
ค่าปกติ: <10 µg/L (เลือด)
แหล่งสัมผัส: อุตสาหกรรมเหล็กกล้า, แบตเตอรี่, เชื่อมโลหะ
อาการพิษ: อาการคล้ายพาร์กินสัน, ระบบประสาทผิดปกติ
⚪ โลหะหนักอื่นๆ (8 ชนิด)
นิกเกิล (Nickel - Ni)
ชุบโลหะ, แบตเตอรี่ • ผื่นแพ้ผิวหนัง, มะเร็งปอด
ทองแดง (Copper - Cu)
อุตสาหกรรมไฟฟ้า • ค่าปกติ: 70-140 µg/dL
สังกะสี (Zinc - Zn)
ชุบสังกะสี, โลหะผสม • ค่าปกติ: 60-120 µg/dL
เบริลเลียม (Beryllium - Be)
อิเล็กทรอนิกส์, อวกาศ • โรคเบริลลิโอซิส (ปอด)
ทัลเลียม (Thallium - Tl)
ยาฆ่าหนู, อิเล็กทรอนิกส์ • ผมร่วง, ปลายประสาทอักเสบ
แอนติโมนี (Antimony - Sb)
โลหะผสม, แบตเตอรี่, สารหน่วงไฟ
วาเนเดียม (Vanadium - V)
โลหะผสม, ตัวเร่งปฏิกิริยา, น้ำมันเชื้อเพลิง
โคบอลต์ (Cobalt - Co)
โลหะผสม, แม่เหล็ก, แบตเตอรี่
⚠️ พนักงานที่สัมผัสโลหะหนักต้องตรวจตามความถี่ที่กฎหมายกำหนด โดยทั่วไปทุก 6-12 เดือน
สารทำละลายอินทรีย์ (Organic Solvents)
Chemical Exposure Monitoring
⚠️ สารก่อมะเร็ง - อันตรายสูง
🔴 Benzene (เบนซีน)
ตรวจจาก: t,t-Muconic acid (t,t-MA) หรือ S-Phenylmercapturic acid (S-PMA) ในปัสสาวะ
BEI: t,t-MA <500 µg/g creatinine / S-PMA <25 µg/g creatinine
แหล่งสัมผัส: น้ำมันเชื้อเพลิง, ปิโตรเคมี, ยาง
อาการพิษ: มะเร็งเม็ดเลือดขาว (Leukemia), โลหิตจาง, กดไขกระดูก
⛔ ห้ามสัมผัสโดยไม่มีการป้องกัน
💧 Toluene (โทลูอีน)
ตรวจจาก: Hippuric acid ในปัสสาวะ
BEI: <0.5 g/g creatinine (สิ้นสุดกะ)
หรือ: o-Cresol <0.3 mg/L
แหล่งสัมผัส: สีทาบ้าน, ทินเนอร์, กาว, หมึกพิมพ์
อาการพิษ: มึนงง, ปวดหัว, ตับไตเสียหาย
💧 Xylene (ไซลีน)
ตรวจจาก: Methylhippuric acid ในปัสสาวะ
BEI: <1.5 g/g creatinine (สิ้นสุดกะ)
แหล่งสัมผัส: สี, ทินเนอร์, ยาง, พลาสติก
อาการพิษ: ระคายเคืองทางเดินหายใจ, มึนงง
💧 Styrene (สไตรีน)
ตรวจจาก: Mandelic acid + Phenylglyoxylic acid ในปัสสาวะ
BEI: <400 mg/g creatinine (รวมกัน)
แหล่งสัมผัส: พลาสติก, ไฟเบอร์กลาส, โฟม
💧 n-Hexane (เอ็น-เฮกเซน)
ตรวจจาก: 2,5-Hexanedione ในปัสสาวะ
BEI: <0.5 mg/L (สิ้นสุดกะ)
แหล่งสัมผัส: กาว, ทำความสะอาด, สกัดน้ำมัน
อาการพิษ: ปลายประสาทอักเสบ, อ่อนแรง
💧 MEK (Methyl Ethyl Ketone)
ตรวจจาก: MEK ในปัสสาวะ
BEI: <2 mg/L (สิ้นสุดกะ)
แหล่งสัมผัส: ทินเนอร์, กาว, สี
การป้องกันและตรวจติดตาม
🎭 อุปกรณ์ป้องกัน
• ใส่หน้ากากกรองสารเคมี (Organic vapor cartridge)
• ถุงมือกันสารเคมี
• ชุดป้องกันเหมาะสม
🌬️ ระบบระบายอากาศ
• Local exhaust ventilation
• ระบายอากาศทั่วไปที่ดี
• ทำงานในพื้นที่โล่ง
📅 ตรวจติดตาม
• ตรวจทุก 6 เดือนสำหรับผู้สัมผัสสม่ำเสมอ
• ตรวจก่อนเข้างานและเมื่อออกจากงาน
• บันทึกผลและเก็บประวัติ
การตรวจเฉพาะทางอาชีวอนามัยอื่นๆ
Other Occupational Health Tests
📊 Audiometry (การได้ยิน)
ปกติ: ได้ยินเสียงความถี่ปกติ 25 dB หรือดีกว่า
ผิดปกติเล็กน้อย: 26-40 dB - หูตึงระดับเล็กน้อย
ผิดปกติปานกลาง: 41-60 dB - หูตึงชัดเจน ควรใส่ที่อุดหู
รุนแรง: >60 dB - ต้องหาสาเหตุและรักษา อาจต้องใช้เครื่องช่วยฟัง
⚠️ พนักงานที่สัมผัสเสียงดัง >85 dB ต้องตรวจทุกปี
🫁 Spirometry (สมรรถภาพปอด)
FVC: ปริมาตรอากาศที่ระบายออกได้สูงสุด
FEV1: ปริมาตรอากาศระบายออกในวินาทีแรก
FEV1/FVC Ratio: ปกติ >70%
แปลผล:
• Obstructive: FEV1/FVC <70% (หอบหืด, COPD)
• Restrictive: FVC ลดลง (โรคปอด, ไฟโบรซิส)